Iedereen die voor het eerst rijbewijs B aanvraagt, moet een gezondheidsverklaring indienen bij het CBR. Dat geldt ook voor bepaalde groepen bij een verlenging. De meeste mensen doorlopen het formulier in een kwartier; bij een gezondheidsvraag die ‘ja’ vereist, kan het langer duren. Hieronder lees je wanneer je de verklaring nodig hebt, hoe je die invult en wat je kunt verwachten.
Wanneer heb je een gezondheidsverklaring nodig?
De gezondheidsverklaring is verplicht in de volgende situaties:
- Eerste aanvraag rijbewijs B — altijd vereist, ongeacht leeftijd
- Rijbewijs verlengen na je 75e — periodieke keuring
- Rijbewijs C of D (vrachtwagen, bus) — vereist bij elke aanvraag en verlenging
- Na een medische reden voor invordering — als het CBR of een arts aanleiding heeft gegeven voor een onderzoek
Ben je gezond en jonger dan 75 jaar? Dan gaat het om een zelfverklaring — een formulier met vragen die je zelf beantwoordt, zonder verplicht doktersbezoek.
Hoe verloopt het proces?
Je vraagt de gezondheidsverklaring digitaal aan via de website van het CBR. Daarna ontvang je een brief met een inlogcode voor het online formulier. Je beantwoordt vragen over je gezondheid, verdeeld in categorieën:
- Aandoeningen van het zenuwstelsel (bijv. epilepsie, beroerte)
- Hartaandoeningen
- Psychiatrische aandoeningen
- Oogaandoeningen en gezichtsvermogen
- Diabetes mellitus
- Slaapstoornissen (bijv. slaapapneu)
- Gebruik van medicijnen of middelen
De meeste kandidaten beantwoorden alle vragen met ‘nee’ en ontvangen binnen een paar werkdagen een geschiktheidsverklaring.
Beantwoord je een vraag met ‘ja’, dan volgt er automatisch een nadere beoordeling. Afhankelijk van de aandoening kan het CBR om een medisch rapport vragen of een keuring door een CBR-arts inplannen.
Wat kost het?
De gezondheidsverklaring zelf is gratis als je het formulier volledig zelf invult (zelfverklaring). Een aanvullend medisch onderzoek of keuringsbezoek bij het CBR brengt wel kosten met zich mee. Die kosten worden door het CBR in rekening gebracht en variëren afhankelijk van het type onderzoek.
Bij verlenging van rijbewijs C of D is een periodiek geneeskundig onderzoek standaard vereist; daarvoor betaal je de keuringskosten bij de arts of instantie die het onderzoek uitvoert.
Hoe lang duurt de verwerking?
Bij een ongecompliceerde zelfverklaring geeft het CBR doorgaans binnen enkele werkdagen een beslissing. Bij een medisch dossier of een aanvullend onderzoek kan dat oplopen tot enkele weken.
Houd hier rekening mee als je een planning hebt voor je theorie- of praktijkexamen: je hebt de geschiktheidsverklaring nodig voordat je rijbewijs B daadwerkelijk wordt afgegeven. Je mag wél al examen doen terwijl de verklaring nog wordt verwerkt.
Wat als je een aandoening hebt?
Een medische aandoening betekent niet automatisch dat je niet mag rijden. Het CBR beoordeelt per situatie of je geschikt bent, en soms met beperkingen (een rijbewijs geldig voor kortere termijn, of een code op het rijbewijs).
Voorbeelden van hoe het CBR omgaat met veelvoorkomende aandoeningen:
- Gecontroleerde diabetes type 1 of 2: in de meeste gevallen rijgeschikt, afhankelijk van behandeling en beheersing
- Epilepsie: rijgeschikt als je minimaal een bepaalde aaneengesloten periode aanvalsvrij bent (de exacte periode hangt af van het type epilepsie)
- Slaapapneu: rijgeschikt als de aandoening behandeld wordt en je geen overmatige slaperigheid overdag ervaart
- Beroerte of TIA: beoordeling na een wachttermijn, afhankelijk van herstel en restklachten
Zit je in een situatie waarbij je twijfelt? Overleg dan eerst met je huisarts of specialist voordat je het formulier invult. Een ‘ja’ in het formulier levert niet automatisch problemen op, maar misinformatie op een officieel CBR-formulier wél.
Eerlijkheid is verplicht
De gezondheidsverklaring is een juridisch document. Opzettelijk onjuiste informatie invullen — ook als dat je rijbewijs zou kunnen kosten — is strafbaar. Bovendien: als je later betrokken raakt bij een ongeluk terwijl je een verzwegen aandoening had, kan dat gevolgen hebben voor je verzekering en aansprakelijkheid.
Theorie-examen en gezondheidsverklaring: volgorde
Je kunt het CBR-theorie-examen plannen en afleggen zonder dat je gezondheidsverklaring al is verwerkt. De volgorde is in de praktijk:
- Start theorie-opleiding via een app of cursus
- Dien gezondheidsverklaring in bij het CBR
- Leg theorie-examen af
- Start rijlessen
- Leg praktijkexamen af
- Rijbewijs wordt afgegeven zodra alle onderdelen zijn afgerond en de gezondheidsverklaring is goedgekeurd
Stap 2 en 3 kunnen tegelijk lopen — er is geen verplichte volgorde. Zorg er wel voor dat de verklaring ruim van tevoren is ingediend, zodat je niet wacht op het rijbewijs terwijl het praktijkexamen allang is gehaald.
Gezondheidsverklaring bij rijbewijs verlenging
Voor rijbewijs B geldt na je 75e verjaardag dat je bij elke verlenging een nieuwe gezondheidsverklaring moet indienen. Afhankelijk van je leeftijd en gezondheid kan dat een eenvoudige zelfverklaring zijn of een keuring bij de huisarts of het CBR.
Rijbewijs C en D (vrachtwagen en bus) hebben een kortere geldigheidsduur en vereisen bij elke verlenging een geneeskundig onderzoek bij een keuringsarts, ongeacht leeftijd.
Praktische tips
- Vraag het op tijd aan: dien de gezondheidsverklaring vroeg in het rijopleidingstraject in, zodat eventuele vertraging geen blokkade vormt
- Houd medische gegevens bij de hand: als je een ‘ja’ moet invullen, wordt je mogelijk gevraagd om informatie van een arts of specialist
- Gebruik de CBR-website: alle informatie en het formulier staan op de officiële CBR-website; gebruik geen tussenpartijen die kosten rekenen voor iets wat gratis is
- Bewaar de bevestiging: bewaar de e-mail of brief van het CBR als bevestiging van je ingediende verklaring
Bereid je theorie-examen voor terwijl je de administratie regelt. Op Rijdeal.nl vergelijk je theorie-apps en rijscholen zodat je meteen aan de slag kunt met het inhoudelijke deel van je rijopleidng.