Wie een rijbewijs aanvraagt in Nederland, moet aantonen dat hij of zij lichamelijk en geestelijk geschikt is om te rijden. Dat doe je via een gezondheidsverklaring — een formulier dat je invult en indient bij het CBR. Hieronder lees je wanneer zo’n verklaring verplicht is, hoe het proces werkt en wat er gebeurt als CBR aanvullende informatie nodig heeft.
Wanneer is een gezondheidsverklaring verplicht?
Een gezondheidsverklaring is in de volgende situaties verplicht:
- Eerste rijbewijs aanvragen — bij het aanvragen van rijbewijs B, A, AM of ander categorie voor de eerste keer
- Verlenging na een bepaalde leeftijd — wie 70 of ouder is, krijgt een rijbewijs voor een kortere geldigheidsduur en moet bij verlenging opnieuw een gezondheidsverklaring indienen
- Bepaalde medische aandoeningen — bij aandoeningen die mogelijk van invloed zijn op de rijgeschiktheid (zoals epilepsie, diabetes, hartritmestoornissen of een visuele beperking) kan CBR om een periodieke verklaring vragen
- Professioneel rijbewijs — voor rijbewijzen voor beroepsmatig gebruik (taxi, bus, vrachtwagen) gelden strengere medische eisen en is een keuring door een erkend arts vereist
De eigen verklaring: hoe werkt het?
Voor rijbewijs B start de meeste aanvragers met een eigen verklaring — een zelfinvulformulier dat je via Mijn CBR online invult. Je beantwoordt vragen over je gezondheid: heb je bepaalde aandoeningen, gebruik je medicijnen die de rijvaardigheid beïnvloeden, heb je oogklachten?
Het formulier werkt als volgt:
- Log in op Mijn CBR en kies ‘Gezondheidsverklaring indienen’
- Beantwoord alle vragen eerlijk en volledig
- Dien het formulier digitaal in
- CBR bevestigt de ontvangst en start de beoordeling
Als je alle vragen met ‘nee’ kunt beantwoorden, is de beoordeling doorgaans snel en rechttoe rechtaan. Antwoord je ‘ja’ op een of meer vragen, dan start CBR een nader onderzoek.
Wanneer vraagt CBR aanvullende informatie?
Als je aangeeft een relevante aandoening te hebben of medicijnen te gebruiken die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, kan CBR om extra documentatie vragen:
- Een verklaring van je huisarts of specialist over de aard en ernst van de aandoening
- Een rijvaardigheidsonderzoek bij het CBR zelf (rijtest met instructeur en beoordelaar)
- Een keuring door een keuringsarts die werkt voor of is erkend door CBR
Hoe lang dit duurt, hangt af van de situatie. Een eenvoudige huisartsverklaring kan binnen een week beschikbaar zijn. Een volledige medische keuring of rijvaardigheidstest kan weken tot maanden in beslag nemen, afhankelijk van de wachttijden bij artsen en het CBR zelf.
Hoe lang duurt de beoordeling?
Een ‘schone’ eigen verklaring — geen ‘ja’-antwoorden, geen bijzonderheden — wordt doorgaans binnen enkele weken afgehandeld. Bij aanvullend onderzoek kan de doorlooptijd oplopen:
- Huisartsverklaring nodig: extra 2–4 weken
- Specialistenrapport nodig: extra 4–8 weken (afhankelijk van wachttijden bij de specialist)
- Rijtest bij CBR: extra 4–8 weken wachttijd
Plan je gezondheidsverklaring ruim van tevoren in als je een concrete datum voor je rijexamen in gedachten hebt. Wie hier te laat mee begint, kan maanden vertraging oplopen.
Wat als CBR je niet geschikt verklaart?
Een afwijzing door CBR is geen definitief oordeel. Je hebt de volgende opties:
Bezwaar maken — je kunt bezwaar indienen tegen de beslissing, eventueel met nieuw medisch bewijs. CBR beoordeelt het bezwaar opnieuw.
Beroep bij de rechter — als het bezwaar wordt afgewezen, kun je beroep instellen bij de bestuursrechter.
Opnieuw aanvragen na herstel — als de afwijzing te maken heeft met een tijdelijke aandoening (bijv. een aanval van epilepsie), kun je na een aanvalsvrije periode een nieuwe gezondheidsverklaring indienen.
Een afwijzing is ingrijpend, maar komt minder vaak voor dan mensen vrezen. De meeste aanvragers met een chronische aandoening worden goedgekeurd, soms met een rijbewijs voor een kortere geldigheidsduur of met een specifieke beperking.
Kosten van de gezondheidsverklaring
Het indienen van de eigen verklaring via Mijn CBR is gratis. Wil CBR aanvullende documentatie, dan liggen de kosten bij de zorgverlener:
| Post | Indicatieve kosten |
|---|---|
| Eigen verklaring (online via CBR) | Gratis |
| Huisartsverklaring | €30–€80 (afhankelijk van arts) |
| Specialistenrapport | Varieert sterk |
| Rijtest bij CBR | Afhankelijk van het type onderzoek |
Kosten voor medische verklaringen worden doorgaans niet vergoed door de zorgverzekering, omdat ze geen behandeling betreffen.
Praktische tips
Begin op tijd. Zeker als je een aandoening hebt die aanvullend onderzoek vereist, kun je beter drie à zes maanden voor het gewenste examendatum met de gezondheidsverklaring beginnen.
Vul eerlijk in. Het verzwijgen van medische informatie is strafbaar en kan leiden tot ongeldigverklaring van je rijbewijs achteraf.
Controleer je medicatie. Sommige vrij verkrijgbare medicijnen (antihistaminica, slaapmiddelen, bepaalde pijnstillers) kunnen de rijvaardigheid beïnvloeden. Bespreek dit met je huisarts als je twijfelt.
Bewaar correspondentie. Houd alle communicatie met CBR en artsen bij. Dat maakt bezwaarprocedures eenvoudiger.
Gezondheidsverklaring en rijschool plannen
Als je weet dat je gezondheidsverklaring aanvullend onderzoek vereist, heeft het weinig zin om direct met rijlessen te beginnen. Je kunt pas examen doen als de verklaring is goedgekeurd — en een stapel betaalde lessen die maanden stilliggen terwijl je wacht, is zonde.
Plan de gezondheidsverklaring als eerste stap, nog vóórdat je een rijschool kiest. Zodra de verklaring is goedgekeurd, kun je gericht een rijschool zoeken die aansluit bij je tempo en budget.
Vergelijk theorie-apps en rijscholen op Rijdeal
Op Rijdeal.nl vind je een overzicht van theorie-apps en rijscholen in jouw regio — zodat je zodra je gezondheidsverklaring rond is, direct de beste start kunt maken.