Het CBR-praktijkexamen duurt ongeveer 55 minuten en bepaalt of je rijbewijs B in de wacht staat. De examinator beoordeelt niet alleen of je de regels kent, maar vooral of je ze toepast in het echte verkeer. Hieronder lees je hoe het examen is opgebouwd, wat de examinator let, en hoe je je het best voorbereidt.
Hoe is het praktijkexamen opgebouwd?
Het examen bestaat uit drie onderdelen:
- Voertuigbeheersing — je start het voertuig, regelt de spiegel en stoel, en voert een aantal rijvaardigheidsoefeningen uit, zoals achteruitrijden en keren
- Verkeersdeelname — je rijdt zelfstandig door het verkeer, met instructies van de examinator via het scherm in de auto
- Bijzondere verrichtingen — parkeren, invoegen op de snelweg en andere situaties die je in het dagelijks rijden tegenkomt
De examinator zit naast je en geeft alleen aanwijzingen via de navigatie of mondeling wanneer nodig. Jij bepaalt het tempo; de examinator observeert.
Wat beoordeelt de examinator?
De CBR-examinator werkt met een beoordelingsformulier waarop vier categorieën staan:
- Rijvaardigheid — sturen, gas geven, remmen, schakelen
- Verkeersinzicht — voorrang verlenen, inhalen, links afslaan
- Rijgedrag — spiegels checken, dode hoek controleren, oogcontact maken
- Rijstijl — vloeiend rijden, anticiperen, niet onnodig remmen
Er zijn geen vaste punten die je moet behalen. De examinator beoordeelt de totaalindruk. Ernstige fouten — zoals door rood rijden, een andere weggebruiker in gevaar brengen of een aanrijding — leiden direct tot een onvoldoende, ongeacht de rest van het examen.
Duur en locatie
Een praktijkexamen duurt circa 55 minuten, inclusief de rijvaardigheidsoefeningen aan het begin. De route wordt bepaald door de examinator en gaat door de directe omgeving van de CBR-locatie.
Het CBR heeft examenlocaties door heel Nederland. Je rijdt altijd op wegen die de examinator kent — verrassende omwegen of onbekende routes zijn zeldzaam. Wel kan het examen je door centrum, woonwijk én snelweg sturen, afhankelijk van de locatie.
Veelgemaakte fouten die leiden tot zakken
Uit de praktijk blijken deze fouten het vaakst voor te komen:
- Dode hoek niet checken bij het wegrijden, van rijstrook wisselen of parkeren
- Onvoldoende anticiperen — te laat remmen voor een kruispunt of voetganger
- Verkeerde positie op de weg bij het afslaan of inhalen
- Niet aan de kant gaan voor hulpdiensten
- Te snel rijden in 30-zones of bij schoolroutes
- Slechte samenwerking met fietsers — dit is een specifiek aandachtspunt bij CBR
De meeste fouten zijn niet door pech maar door gewoontes die tijdens rijlessen ongemerkt zijn geslopen. Een goede instructeur wijst je hier tijdig op.
Wat als je zakt?
Zakken voor het praktijkexamen mag. Je kunt het examen zo vaak opnieuw doen als nodig. Wel betaal je elke keer opnieuw het examengeld.
Kosten herexamen praktijk: €115 (tarief 2026)
Na een onvoldoende geeft de examinator mondeling een toelichting op de fouten. Gebruik die feedback samen met je rijschool om gericht te werken aan de zwakke punten — niet om blind meer kilometers te rijden.
Er zit geen wachttijd verplicht tussen twee examens, maar in de praktijk duurt het plannen via Mijn CBR al snel twee tot vier weken.
Hoe bereid je je goed voor?
Theorie eerst
Voordat je praktijkexamen mag doen, moet je het theorie-examen hebben behaald. Je theoriebewijs is drie jaar geldig om het praktijkexamen te plannen. Zorg dat je theorie up-to-date is — kennis van verkeerssituaties helpt ook op het examen.
Op Rijdeal.nl vind je een overzicht van theorie-apps naast elkaar, zodat je gericht kunt oefenen voor het CBR-theorie-examen.
Simuleer het examen tijdens rijlessen
Vraag je rijschool om één of meerdere lessen te rijden alsof het al een echt examen is: jij neemt alle beslissingen, de instructeur corrigeert niet actief. Zo wen je aan de zelfstandigheid die het echte examen vraagt.
Weet wat te doen bij twijfel
Op het examen kun je situaties tegenkomen waarbij je twijfelt. De vuistregel: geef altijd voorrang als je twijfelt. Rustig rijden en bewust kiezen weegt zwaarder dan snel rijden en fouten maken.
Maak gebruik van de tussentijdse toets
Het CBR biedt de Tussentijdse Toets (TTT) aan, een officiële rijtoets halverwege je opleiding. Die geeft een objectief beeld van je rijvaardigheid, zodat je weet of je op schema ligt. Sommige rijscholen raden dit aan na 15 tot 20 lessen.
Kosten op een rij
| Onderdeel | Kosten 2026 |
|---|---|
| Praktijkexamen (eerste keer) | €115 |
| Herexamen praktijk | €115 |
| Tussentijdse Toets (TTT) | €68 |
| Theorie-examen | €42,30 |
Deze bedragen zijn CBR-tarieven en staan los van de kosten voor rijlessen en de aanvraag van het rijbewijs bij de gemeente (circa €42).
Wat gebeurt er na het slagen?
Als je slaagt, ontvang je direct een rijbewijsdocument van de examinator. Dit is een tijdelijk bewijs waarmee je al direct mag rijden. Je definitieve rijbewijs vraag je aan bij de gemeente waar je staat ingeschreven; dat duurt doorgaans één tot twee weken.
Let op: in de eerste vijf jaar na je eerste rijbewijs geld een nul-promille grens voor alcohol. Pas na die periode geldt de normale grens van 0,5 promille. Dit staat los van de algehele alcohollimiet bij bijzondere situaties, zoals professioneel transport.
Klaar voor het examen?
Begin met een solide theoriekennis. Vergelijk theorie-apps en rijscholen in jouw regio via Rijdeal.nl — zo vind je snel wat bij jou past.