Het CBR praktijkexamen duurt gemiddeld 55 minuten en bepaalt of je je rijbewijs B haalt. Toch weten veel kandidaten bij binnenkomst niet precies wat er van hen verwacht wordt. Hieronder vind je een helder overzicht van de opbouw, de beoordelingscriteria en de belangrijkste tips.
Hoe is het praktijkexamen opgebouwd?
Een standaard praktijkexamen voor rijbewijs B bestaat uit drie onderdelen:
- Korte introductie: de examinator legt uit hoe het examen verloopt en wat er van je verwacht wordt. Je rijdt in je eigen rijscholauto of een huurauto van het CBR.
- Het rijgedeelte: je rijdt ongeveer 45 minuten door stedelijk en/of landelijk gebied. De examinator geeft aanwijzingen via een navigatiesysteem of mondeling.
- Bijzondere verrichtingen: manoeuvres zoals keren in de weg, inparkeren of achteruitrijden. Niet elk examen bevat dezelfde verrichtingen.
Na het rijgedeelte bespreekt de examinator het resultaat kort met je. Je hoort vrijwel direct of je geslaagd of gezakt bent.
Wat beoordeelt de examinator?
De examinator let op twee typen fouten.
Ernstige fouten — direct zakken
Dit zijn fouten waarbij de examinator moet ingrijpen of die direct gevaar opleveren:
- Door rood rijden
- Geen voorrang verlenen waar dit verplicht is
- Gevaarlijk inhalen
- Rijden met de telefoon of andere afleiding
- Een situatie creëren waarbij de examinator moet ingrijpen om een ongeluk te voorkomen
Eén ernstige fout is genoeg om te zakken, ook als de rest van het examen goed verloopt.
Gewone fouten — worden opgeteld
Kleine fouten worden bij elkaar opgeteld. Bij te veel kleine fouten ben je ook gezakt, ook al heb je geen enkele ernstige fout gemaakt. Voorbeelden:
- Spiegels niet gebruiken voor een rijstrookwisseling
- Verkeerde rijpositie op de rijbaan
- Te laat remmen voor een kruispunt
- Onvoldoende snelheidsaanpassing in bebouwde kom
Het exacte foutenbudget is niet openbaar gemaakt door het CBR. Je rijschool weet op basis van ervaring hoe de puntentelling globaal werkt.
Kosten van het CBR praktijkexamen
Het CBR-tarief voor het praktijkexamen rijbewijs B bedraagt in 2026 € 145,- voor een examen in een schakelauto. Het automaat-examen kost iets minder.
Als je een voertuig van de rijschool meeneemt naar het examen, rekent de rijschool extra voor de voertuighuur. Dit varieert per rijschool, maar ligt doorgaans tussen de € 30 en € 60 bovenop het CBR-tarief.
Hoe vaak mag je het examen herhalen?
Er is geen wettelijke limiet op het aantal pogingen. Je kunt het examen zo vaak doen als nodig, zolang je theoriecertificaat geldig is. Dat theoriecertificaat is 18 maanden geldig vanaf de datum dat je slaagde voor het theorie-examen.
Na een zakking moet je een minimale wachttijd aanhouden voordat je een nieuw examen kunt inplannen. Dit is doorgaans een paar werkdagen, afhankelijk van de beschikbaarheid bij het CBR.
Vijf praktische tips voor het praktijkexamen
1. Plan je examen in de ochtend Vroeg op de dag is het verkeer rustiger en ben je alerter. Veel kandidaten presteren beter voor de lunch dan laat op de middag.
2. Focus op rijgedrag, niet op routes Het CBR past examenroutes regelmatig aan. Focussen op specifieke routes is weinig zinvol — focussen op consistent rijgedrag wel.
3. Gebruik je spiegels zichtbaar Examinatoren letten expliciet op spiegelgebruik. Draai je hoofd goed zichtbaar bij rijstrookwisselingen en het afslaan — maar doe het ook daadwerkelijk, niet als show.
4. Herstel kleine fouten rustig Heb je een klein foutje gemaakt? Kalmeer en rij door. Stress over een kleine fout leidt vaker tot grotere fouten dan de fout zelf.
5. Bespreek spanning vóór het examen Voel je je gespannen? Dat is normaal. Bespreek het met je instructeur voor de examendag. Een goede instructeur past de voorbereiding aan op basis van waar je moeite mee hebt.
Automaat of schakelvoertuig?
Als je examen rijdt in een automaat, wordt code 78 op je rijbewijs gezet. Dit betekent dat je wettelijk gezien alleen automaten mag besturen — ook na het behalen van het rijbewijs. Rij je in een schakelauto, dan geldt die beperking niet.
Twijfel je welk type het beste bij je past? Op Rijdeal vind je een vergelijking van automaat en schakel rijbewijs met de voor- en nadelen op een rij.
Gezakt — wat nu?
Zakken voor het praktijkexamen is heel normaal. Het slagingspercentage voor het praktijkexamen ligt bij eerste pogingen rond de 55%. Meer dan de helft van de kandidaten heeft minimaal twee examens nodig.
Na een zakking:
- Vraag om een nabespreking met je instructeur op basis van het examenrapport van het CBR
- Plan gerichte lessen voor je zwakste punten — niet gewoon meer rijuren
- Wacht niet te lang met een nieuwe poging; rijvaardigheid gaat snel achteruit zonder oefening
Het slagingspercentage bij herkansingen ligt hoger dan bij eerste pogingen. Wie gericht werkt aan de foutpunten, heeft een reële kans om de volgende keer wél te slagen.
Theorie-examen eerst
Voordat je aan het praktijkexamen kunt deelnemen, moet je slagen voor het CBR theorie-examen. Op Rijdeal vind je een vergelijking van theorie-apps en rijscholen, zodat je goed voorbereid begint — zowel aan de theorie als aan het praktijkgedeelte.